Son iki yılda Nepal, Bangladeş ve Kenya gibi çevre ülkelerde başlayan protestolar, Z kuşağı isyanı kavramını gündeme getirdi. Son aylarda Avrupa'da 9, Avrupa dışında 14 ülkede görülen isyanlar, 1968 kuşağı hareketlerine benzer tarihsel bir dönüm yaratmış olabilir.
1968 isyanları, savaş sonrası refah döneminin kapanması ve yapısal krizin başlamasıyla ortaya çıktı; ekonomik, siyasi ve kültürel dönüşümleri hızlandırdı. Fransa'da öğrenciler ve işçilerin birleşmesi ülkeyi siyasal krize sürükledi. Krizler devrimci bir dönüşüm yaratmadan sönümlendi.
Fransa'daki lise isyanı, eğitim krizi, gelecek kaybı ve yönetici sınıfa güvensizlikle kesişti. Kentlerin yoksul kesimleri ve göçmenlerin yoğun olduğu banliyölerde başlayan hareket, eşit fırsat vaadiyle gerçeklik arasındaki uçurumu açığa çıkardı.
Başlangıçta öğretmen ve personel eksikliği, kalabalık sınıflar, bakımsız okul binaları, üniversiteye giriş zorluğu ile eğitim olanaklarındaki eşitsizlik öne çıktı. Hareket daha sonra güvencesiz çalışma, geçim ve konut sorunu ile ekolojik yıkımı da kapsadı.
İtalya, Belçika, İspanya, Portekiz, Almanya ve Arnavutluk ile Meksika'daki gençlik hareketleri, hayat pahalılığı, gelir dağılımı adaletsizliği, konut, devlet baskısı ve ekolojik yıkım ekseninde birleşti. Sendikalar da Fransa'da talepleriyle harekete katıldı.
Hükümetler isyanları kamu düzeni, düzen partileri seçimler, sendikalar ise alışılmış örgütlenme yolları çerçevesinde değerlendiriyor. Gençler temsil mekanizmalarını da sorguluyor. Yorumlar, hareketlerin yaratıcı potansiyelini bu kalıplara sığmamakta görüyor; faşist tehditler nedeniyle erken bir yargıya varmak gerektiğini savunuyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
