TEMA Vakfı’nın hazırladığı Yavaş Ölüm belgeseli, Afşin-Elbistan Ovası’nda kömür madenciliği ve termik santrallerin yarattığı çevresel yıkımı bölge halkının tanıklıklarıyla ele alıyor. Belgesel, vakfın genel merkezinde düzenlenen özel gösterimde izlendi.
Belgeselde, enerji üretiminin insan sağlığı, su kaynakları ve yaşam alanları üzerindeki etkileri vurgulanıyor. Yıllara yayılan kirlilik, otlakları, tarımsal üretimi ve hayvancılığı tehdit ederken bölgeden göçü de hızlandırıyor.
Kömüre ulaşmak için yürütülen susuzlaştırma çalışmalarının dere ve pınarları etkilediği aktarılıyor. Geçmişte pancar, fasulye, çeltik ve pamuk yetiştirilen ovada maden ve döküm sahaları genişlerken 70 bin dönüm arazi kaybedildi. Küllerin otlaklara yayılması da üreticilerin ve hayvanların yaşamını zorlaştırıyor.
Santralların bulunduğu Çoğulhan’ın tahribatıyla göçün arttığı, Elbistan’dan en az 50 bin kişinin ayrıldığı ve bazı mahallelerin boşaldığı belirtiliyor. Buna rağmen toprağını terk etmek istemeyenler, kirlilik nedeniyle yaşamlarını sürdürmekte zorlandıklarını ifade ediyor.
Kömürün bedeli maden işçilerinin yaşamına da yansıyor. TEMA’nın paylaştığı SGK verilerine göre 2007-2025 yıllarında kömür ve linyit madenciliğindeki iş kazalarında 826 işçi hayatını kaybetti. Yılda ortalama 43.5 madencinin yaşamını yitirdiği belirtilen bu bilanço, kayıt dışı çalışanları kapsamıyor.
Belgeselde, kömürün enerji sağlarken doğa ve yaşam üzerinde ağır bir tahribat yarattığı vurgulanıyor. TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, görünmeyen bedelin yaşam alanlarını etkilediğini savunuyor. Akademisyen Aslı Odman ise yurdun sermaye değil, insanların aidiyet kurduğu toprak, su ve ağaç alanı olduğunu belirtiyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
