Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Belgesel ödülünü, Zonguldak'ın kömür havzasını işçilerin gözünden anlatan Mükellef belgeseli kazandı. Belgeselin yönetmeni Sarıgün, ödülü Türkiye işçi sınıfı adına aldıklarını belirtti.
Çalışmalar, Zonguldak'ta madencilik tarihinin izlerini araştırmakla başladı. Yönetmen, zorunlu çalıştırma yasalarından 1991 Büyük Madenci Yürüyüşü'ne, terk edilmiş işçi kasabalarından günümüzde yeraltında çalışan madencilere uzanan süreci belgesele yansıttı.
Sarıgün, projenin duygusal temelini Soma faciası sonrasındaki yasa, Zonguldak'a ilişkin izlenimleri ve Grup Yorum'un Madenciden parçasındaki dizelerin oluşturduğunu anlattı. Belgesel tarihsel süreci baştan sona anlatmak yerine, geçmişin ağırlığını günümüz madencilerinin yaşadığı çıkışsızlık üzerinden ele alıyor.
Jüri, belgeselin dostluk, dayanışma ve ortak hafıza aracılığıyla karanlık bir dünyayı anlatmasını, kayıpların önlenebilir ihmallerden kaynaklandığını gerçekçi bir sinema diliyle aktarmasını ve umudu korumasını övgüyle değerlendirdi. Yönetmen, bu değerlendirmenin önerdikleri dayanışma fikrini başkalarına iletmesinin kendileri için önemli olduğunu vurguladı.
Çekimler iki kişi tarafından, iddiasız bir fotoğraf makinesiyle gerçekleştirildi. Madenlere inen ekip, çalışma koşullarını ve fiziksel zorlukları birebir yaşadı. Özel madenlere yerel tanıdıkların aracılığıyla girildi; Türkiye Taşkömürü Kurumu bünyesindeki madenlerde çekim için gerekli izin ise bir yıl boyunca alınamadı.
Belgeselde kadınların emeğine de ayrı bir yer verildi. Danışman ve yazar Muzaffer Oruçoğlu'nun yönlendirmesiyle, maden acısının çoğunlukla erkekler üzerinden anlatılmasına karşılık kadınların dirayeti, hayatta kalma mücadelesi ve toprakla ilişkisi işlendi. Sarıgün, bu bölüm olmadan belgeselin yavankalacağını belirtti.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
