Sanofi ile Yuvam Dünya İklim Değişikliği İle Mücadele Derneği tarafından yürütülen İklimden Nefese projesi, Gaziantep’te uygulanmaya başlandı. Projenin amacı, iklim ve çevresel risklerin solunum sağlığına etkisini azaltmaya katkı sağlamak.
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü iş birliğinde yürütülen çalışma, hava koşulları ile hava kalitesi verilerini sağlık kayıtlarıyla birlikte inceleyecek. Sıcaklık, nem, toz taşınımı ve kirli hava koşulları dikkate alınarak KOAH hastaları açısından riskli günlerin önceden belirlenmesi hedefleniyor.
Dünya Sağlık Örgütü, iklim değişikliğine karşı yüksek kırılganlığa sahip bölgelerde 3,6 milyar kişinin yaşadığını bildiriyor. Aşırı sıcak ve soğuk, hava kirliliği ve toz taşınımı solunum hastalıklarını ağırlaştırabiliyor. Dünya genelinde 2023 yılında 3,6 milyon kişinin ölümüne yol açan KOAH, ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada yer aldı.
TÜİK’in 2025 verilerine göre Türkiye’de solunum sistemi hastalıkları, KOAH’ın da içinde bulunduğu grupta tüm ölümlerin yüzde 15,1’ini oluşturuyor. Erken uyarı sisteminin Meteoroloji sistemleri ve e-Nabız ile entegrasyonu, hastaların riskli dönemlerde önlem almasına ve sağlık kuruluşlarının hasta yoğunluğuna hazırlanmasına olanak tanımayı amaçlıyor.
Gaziantep’te 2023–2025 dönemine ait 38.791 solunum hastalığı başvuru ve yatış kaydı incelendi. Bunların 12.883’ü KOAH ile ilişkili bulundu. KOAH kayıtlarının yüzde 56,7’si 65 yaş üzerindeki hastalardan oluştu. Günlük ortalama başvuru ve yatış sayısı kış aylarında yaz aylarının 1,49 katına çıktı.
Modelin doğrulama ve pilot uygulama süreçlerinden sonra farklı illere uyarlanarak yaygınlaştırılması planlanıyor. Başlangıç noktasının Gaziantep seçilmesinde toz taşınımına açık konum, sıcak ve kurak yazlar ile hava kirliliğinin solunum sağlığına etkileri rol oynadı. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün değerlendirmesine göre Türkiye’de yılda ortalama 9,2 olan güçlü veya aşırı tozlu gün sayısı, Güneydoğu bölgesinde yaklaşık 25’e ulaşıyor.
Kaynak: Bloomberg HT
