Uzun yolculuklarda otomobilde bulunanların çoğu havalandırmayı kapalı tutuyor. Hava ağırlaştığında pencere aralanıyor, gürültü rahatsızlık yaratınca yeniden kapatılıyor. İç sirkülasyonun kullanılması da dışarıdan temiz hava almak yerine araç içindeki havayı sürekli dolaştırmak anlamına geliyor.
Görünen teknik rahatsızlığın ötesinde başka bir mesela bulunuyor: Şoför, yolcuların ihtiyaçlarını göz ardı ederek havalandırmayı yalnızca kendi tercihine göre yönetiyor. Direksiyonda bulunmak, ortak mekânda herkesin rahatını görmeme ve karar verme hakkı vermiyor. Çetin Altan’ın köylülük eleştirisi, kapalı zihniyetin yalnızca kırsal yaşamla sınırlı olmadığını gösteriyor. Kapalı zihin, yeni bilgiye ulaşmayan değil, aldığı bilgiyi kendi doğrularını sorgulamak için kullanamayan zihin olarak tanımlanıyor. Bu durum üniversitede, üst düzey yönetimde veya herhangi bir şehirde de ortaya çıkabilir. Kapalı zihniyetin kökleri aile hayatında aranıyor. Çocuğun ihtiyacını belirtmesi, büyüklerinin kararına bağlı olabiliyor. Yetişkinlikte bu alışkanlık, başkalarının kararlarına boyun eğme ya da karar yetkisini eline geçirince küçük bir otoriteye dönüşme biçiminde ortaya çıkıyor. Eğitimden kurumlara ve kamusal alana kadar benzer bir eğilim var. Sorunun kaynağı araştırılmak yerine geçici düzenlemelerle giderilmeye çalışılıyor. Sosyal medya algoritmaları da insanları kendi görüşlerini doğrulayan içeriklerle temas ettirerek kapalı devreyi güçlendirebiliyor. Ekonomik zenginleşme de tek başına kültürel ve düşünsel bir açıklık yaratmıyor.Görgü, sofra adabı veya giyim kuşamıyla sınırlı değil; başkasının varlığını, ihtiyacını ve rahatsızlığını dikkate alabilme yeteneği olarak tanımlanıyor. Otomobil yolculuğu da kamusal alan gibi değerlendirildiğinde ortak kurallar ve başkalarının hakları gündeme geliyor. Yazarın vurguladığı asıl sorun teknik bir arıza değil; kapalı alışkanlıkların, otoriter eğilimlerin ve daralmış zihniyetlerin gündelik hayatı belirlemesi.
Kaynak: Karar
