Dünya Doğayı Koruma Birliği'nin nesli kritik derecede tehlikedeki türler listesinde yer alan Akdeniz foklarının sayısı, önceki yıllarda 700'e kadar gerilemişti. Geçen yıl dünya genelindeki popülasyonun 800-900 civarına yükseldiği belirlendi. Türkiye kıyılarında yaklaşık 120 yetişkin bireyden oluşan popülasyon dağınık şekilde yaşamını sürdürüyor.
Akdeniz foklarının başlıca tehditleri arasında insan kaynaklı faktörler yer alıyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, SAD-AFAG ve ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü tarafından yürütülen çalışmalarda, balıkçı ağlarına takılma en önemli ölüm nedeni olarak gösteriliyor. Ölümlerin 4'te 3'ünün insan kaynaklı olduğu bildiriliyor.
Alanya Doğa Koruma ve Milli Parklar Şefliği tarafından kurulan Akdeniz Foku Koruma ve Envanter Çalışma Grubu, bölgedeki tescilli mağaralarda uzman hidrobiyologlar gözetiminde çalışma yürüttü. Mağaraların içi temizlenerek kum yapısı uygun hale getirildi, fotokapanlar kuruldu ve girişlere uyarı tabelaları yerleştirildi.
SAD-AFAG Koordinatörü Cem Orkun Kıraç, fokların yaşam alanlarının yalnızca mağaralarla sınırlı olmadığını belirtti. İnsan baskısı nedeniyle açık kıyılardan uzaklaşan fokların, mağara, kovuk ve çatlaklara sığındığını ifade eden Kıraç, yapılaşma olmayan doğal kıyılara yeniden yerleşebileceklerini öne sürdü.
Kıraç, İzmir, Muğla, Antalya ve Mersin kıyılarının tür açısından önemli olduğunu, Antalya'da Kaş, Demre, Finike, Kumluca, Kemer ve Gazipaşa'nın uygun kıyılar bulunduğunu belirtti. Yerleşim, turizm tesisi, liman ve marinalar arasında kalan doğal kıyıların korunması gerektiğini vurguladı.
Fokların kullandığı yüzlerce mağara, kovuk ve çatlağın tamamına kamera yerleştirilmesinin maliyet ve teknik güçlükler nedeniyle uygulanabilir olmadığını bildiren Kıraç, örnekleme yöntemiyle izleme yapılabileceğini söyledi. SAD-AFAG'ın araştırmalarında yapılaşma, rahatsız edilme, ağa takılma, yoğun deniz trafiği, kirlilik ve azalan balık stokları temel tehditler olarak sıralandı.
Kaynak: Habertürk
