Üretici ile tüketici arasındaki aracıları azaltmayı ve fahiş fiyat artışlarını önlemeyi amaçlayan Hal Yasası taslağı için Meclis süreci başladı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, AK Parti Grubunun çalışmalarını tamamladığını ve teklifin Meclis komisyonuna gelmesinin beklendiğini açıkladı.
Üretici birlikleri ve kooperatiflerin hallerde ve pazarlarda daha fazla yer alması hedefleniyor. Büyük satış noktalarının ürünleri doğrudan üreticiden alma ihtimali üzerinde de çalışılıyor. Böylece üreticiler, mallarını aracılar yerine marketlere, tüketicilere ve çevrim içi satış kanallarına ulaştırma açısından kolaylaştırılacak.
Taslağın temel başlıklarından biri üretici ile tüketici arasındaki komisyoncuların devreden çıkarılması. Tarım ürünlerinin tarladan tüketiciye ulaşana kadar geçen sürecin yeniden düzenlenmesiyle aracı maliyetlerinin azaltılması ve fiyat artışlarının kontrol altına alınması amaçlanıyor.
Market raflarında yerli ürün bulundurma oranının artırılması, yerli ürün satan satış noktalarına vergisel teşvik sağlanması ve tarımsal kooperatif sayısının iki katına çıkarılması da planlanıyor. Hahlerde stok, satış, kalite sınıflandırması ve gıda güvenliği denetimlerini kapsayan dijital takip sistemi kurulacak.
Kayıt dışı ticaretin ve vergi kayıplarının önüne geçilmesi amaçlanırken kurallara uymayanlara hapis ve idari para cezaları öngörülüyor. Sabah Gazetesi yazarı Yavuz Donat, düzenlemenin gıda güvenliği ve enflasyon açısından önemli olduğunu, üreticiyi koruyup aracıları azaltması halinde halkın daha uygun fiyatlarla gıdaya ulaşabileceğini belirtti.
Modelin 2018 yılında dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından gündeme getirildiği hatırlatıldı. Albayrak, rekabeti güçlendirecek yeni haller ve satış alanları kurulmasını, soğuk hava depolarıyla lojistik kayıplarının önüne geçilmesini ve tarladan çatala güçlü bir ekosistem oluşturulmasını istemişti. Mersin Hali’nde kilosu 10 liradan satılan mandalinada nakliyecinin 7 TL, komisyoncunun 2 TL, üreticinin ise 1 TL aldığı aktarıldı.
Kaynak: Takvim Güncel
