Türkiye'de yetişkinlerde diyabet görülme sıklığının yüzde 14 düzeyinden yaklaşık yüzde 20'ye yükseldiğini belirten Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Deniz Gökalp, hastalığın yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı olmadığını vurguladı. Diyabet kalp, böbrek, göz ve sinir sistemini de etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlanıyor.
Gökalp, her 3 diyabetli yetişkinden 1'inin hastalığının farkında olmadığını bildirdi. Dünya genelinde her 10 yetişkinden 1'inin diyabetle yaşadığı ve bunun yaklaşık 600 milyon kişiye karşılık geldiği aktarıldı. Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 10 milyon yetişkin diyabet hastası bulunuyor. Diyabet nedeniyle her 6 saniyede 1 kişinin hayatını kaybettiği ve diyabetli bireylerin yüzde 75'inin düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşadığı da kaynakta yer aldı.
Diyabetin farklı mekanizmalarla gelişebildiğini anlatan Gökalp, Tip 1 diyabetin pankreasın beta hücrelerinde bağışıklık sistemiyle ilişkili hasar ve insülin eksikliğiyle, Tip 2 diyabetin ise insülin direnci veya insülin salgılanmasındaki bozuklukla ortaya çıktığını açıkladı. Fazla kilo, obezite, karın çevresindeki yağlanma, fiziksel hareketsizlik, ilerleyen yaş, ailede diyabet öyküsü ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları riski artırabiliyor.
Son yıllarda diyabet tedavisinde bireyselleşmenin ön plana çıktığını bildiren Gökalp, hastanın kalp hastalığı, kilo durumu, böbrek ve karaciğer fonksiyonları değerlendirilerek tedavi seçeneklerinin belirlendiğini ifade etti. SGLT2 inhibitörleri ve GLP-1 analogları, uygun hastalarda kilo kontrolüne katkı sağlarken kalp ve damar sağlığı açısından da fayda gösterebiliyor.
Özellikle Tip 1 diyabette kullanılan yapay pankreasın gerçek bir organ olmadığını belirten Gökalp, sistemin insülin pompa, glukoz sensörü ve gerekli insülin miktarını hesaplayan yazılımdan oluştuğunu aktardı. Bu yapı, kan şekeri düzeyine göre uygun insülin dozlarının uygulanmasına yardımcı oluyor.
Sürekli glukoz izleme sistemlerinin günlük takibi kolaylaştırdığini belirten Gökalp, kola takılan ve cilt altına uzanan küçük bir sensörle glukoz değerlerinin düzenli aralıklarla ölçülüp kaydedilebildiğini ve değişimlerin cep telefonlarından izlenebildiğini söyledi. Bu sistemlerin parmak ucundan ölçüm ihtiyacını her durumda tamamen ortadan kaldırmadığını, yöntemlerin diyabet tipi, hastanın yaşı ve bireysel ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini ekledi.
Kaynak: Habertürk
