17 Ağustos'un 27. yılı: Yürekleri dağlayan acı 27 yıldır dinmedi

17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de meydana gelen ve 45 saniye süren 7,4 büyüklüğündeki Marmara Depremi, üzerinden 27 yıl geçmesine rağmen Türkiye'nin kolektif hafızasındaki yerini koruyor. Merkez üssü Kocaeli'nin Gölcük ilçesi olan deprem, Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce başta olmak üzere geniş bir coğrafyada büyük yıkıma yol açtı.

Resmi rakamlarla felaketin bilançosu

TBMM Deprem Riskinin Araştırılması Komisyonu'nun Temmuz 2010 tarihli raporuna göre, depremde 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı. Yaklaşık 200 bin kişi evsiz kalırken, 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yeri tamamen yıkıldı. Farklı düzeylerde etkilenen kişi sayısı 16 milyona yaklaşırken, 285 bin 211 konut ile 42 bin 902 iş yerinde ağır hasar tespit edildi. İstanbul'da resmi kayıtlara göre 454 kişi yaşamını yitirirken, çevre illerden getirilen yaralılardan hayatını kaybedenlerle bu sayı 981'e yükseldi.

Gölcük'te acılar tazelendi

Depremin 27. yıl dönümünde merkez üssü Gölcük'te Kavaklı Sahili'nde düzenlenen anma programına kent protokolü, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşları, arama kurtarma ekipleri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Programda depremde hayatını kaybedenler dualarla anıldı, 1999'dan bugüne yürütülen çalışmalar ile Kocaeli'nin mevcut yapı stoku değerlendirildi.

Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, 17 Ağustos'un yalnızca bir anma günü olmadığını belirterek, aynı acıların tekrar yaşanmaması için eksikliklerin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Türkiye'nin afet yönetiminde kurumsal yapılanma, müdahale ve iyileştirme alanlarında önemli mesafe aldığını vurgulayan Aktaş, ancak afet öncesi risklerin azaltılması konusunda hâlâ yapılması gereken çok iş bulunduğunu ifade etti.

İl Risk Azaltma Planı kapsamında Kocaeli'de deprem, deniz kazaları, büyük sanayi kazaları ve orman yangınlarına yönelik risklerin belirlendiğini aktaran Aktaş, eski yapı stokunun yenilenmesinin kritik önem taşıdığını söyledi. 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılan binaların yüzde 90'ından fazlasının 1999 öncesinde inşa edildiğini hatırlatan Vali Aktaş, "Gerçekçi olmak gerekiyorsa bu acı kayıplara son vermemiz için kentsel dönüşümü hızlı bir şekilde gerçekleştirmemiz lazım" dedi.

Sakarya'da da anma programı düzenlendi

Sakarya Büyükşehir Belediyesince 15 Temmuz Demokrasi Meydanı'nda gerçekleştirilen program, saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı. Kur'an-ı Kerim tilaveti, dualar, ilahi ve kasidelerin ardından Marmara Depremi'ni anlatan video gösterimi yapıldı.

Sakarya Valisi Rahmi Doğan, Sakarya'nın depremi en acı biçimde yaşayan illerden biri olduğunu belirterek, 6 Şubat depremlerini Hatay'da bizzat yaşadığını ve 17 Ağustos'ta neler hissedildiğini çok iyi anladığını dile getirdi. Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğuna dikkati çeken Doğan, "Bunu kabul edip bununla yaşamak durumundayız. Sağlam zemine, sağlam bina yapmak durumundayız. Sağlam zemine, sağlam bina yapmışsanız deprem sizi yıkmıyor" ifadelerini kullandı.

Doğan, kentteki kamu kurumları olarak yıkılması gereken binaları bir an önce yıkıp yerlerine sağlam yapılar inşa etmek ve kentsel dönüşüme herkesin destek olması gerektiğini vurguladı.