Siirt'in Herekol Dağı'nda Gizli Bir Cevher: Gladiolus Siirtensis
Siirt'in Herekol Dağı eteklerinde, araçla ulaşımın imkansız olduğu izole bir bölgede keşfedilen 'Siirt kılıç otu' (Gladiolus siirtensis), dünya genelinde yalnızca 300 metrekarelik bir alanda yaşam savaşı veriyor. Akademisyenlerin 3 yıllık titiz çalışması sonucu bilim dünyasına kazandırılan ve nesli kritik derecede (CR) tehlike altında olan bu narin, soğanlı bitkiyi koparmanın veya zarar vermenin cezası ise tam 699 bin 245 lira.
Siirt Üniversitesi (SÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Fidan ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Süleyman Mesut Pınar ve Doç. Dr. Hüseyin Eroğlu'nun 'Siirt İlinin Karasal ve İç Su Ekosistemleri Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzlemesi Projesi' kapsamında Herekol Dağı eteklerindeki Kovanağzı köyü kırsalında keşfettiği 'gladiolus siirtensis' endemik özellikleriyle dikkati çekiyor.
Akademisyenlerin 3 Yıllık Çalışması Sonuç Verdi
Akademisyenlerin 3 yıllık çalışması sonucu 2023 yılında Latince kurallarına uygun şekilde 'gladiolus siirtensis' adı verilen ve Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre tek yaşama alanına sahip olması nedeniyle nesli kritik tehlike 'CR' altında bulunan bitki türünün koparılması halinde 699 bin 245 lira para cezası uygulanıyor.
Prof. Dr. Mehmet Fidan, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 3 yıl önce bilim dünyasına kazandırılan bitkiyi çiçeklenme döneminde incelemek üzere Kovanağzı bölgesinde çalışma yürüttüklerini belirtti. Fidan, 'Dünyada yaklaşık 300 metrekarelik bir alan dışında yayılış alanı henüz tespit edilemedi. O yüzden de çok önemli bir bitki. Bu alanın lokal ve izole bir alan olması nedeniyle biyolojik ve bitki çeşitliliği açısından son derece zengin bir yer olduğunu gösteriyor' dedi.
Ekonomiye Kazandırılması Hedefleniyor
Bitkinin şu an tehlike kategorisi açısından 'kritik seviyede tehlike altında olan bir bitki' olduğuna işaret eden Prof. Dr. Fidan, 'Hem otlanma baskısı altında hem de çok dar bir alanda yayılış gösterdiği için kritik seviyede tehlike altında olan bir bitki. Soğanlı olmasının yanında narin bir bitki. Bitki, yaz aylarında yaklaşık 20 gün çiçek açıyor. Görenler, bu bitkiye zarar vermemeli, bu konuda dikkatli olmalı' diye konuştu.
Bilimsel çalışmalarda tespit edilen yeni bitki türlerine, karakteristik özelliğine göre bulunduğu bölgenin ya da ilin ismini vermeye gayret ettiklerini vurgulayan Fidan, 'Bitkinin kültürü alınarak park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılabilme ihtimali yüksektir. Ziraat Fakültesi'ndeki hocalarımızla ileriki süreçlerde bunu ekonomiye kazandırmayla ilgili çalışmalarımız başlayacak' ifadelerini kullandı.
