Yıllardır evlerde eskiyen, yıpranan ya da modası geçtiği düşünülerek çöpe atılan eski halılar, Antalya'da inanılmaz bir değere dönüşüyor. Buğday hasadı tamamlanan tarlalara serilen ve doğal yöntemlerle işlenen eski halılar, yurt dışındaki alıcılar sayesinde adeta birer altın madalyonuna dönüşüyor.
Güneş Altında Yeniden Diriliş
Yaz aylarının kavurucu sıcakları henüz kenti tamamen sarmadan önce, Antalya'nın Döşemealtı ilçesindeki devasa tarlalar büyük bir titizlikle sürülerek bu özel işleme hazır hale getiriliyor. Kış aylarında yoğun buğday üretimi yapılan bu araziler, yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte Türkiye'nin dört bir yanından getirilen el dokuması halılarla tam bir renk cümbüşüne sahne oluyor.
Tarlalara boylu boyunca serilen binlerce halı, yüksek sıcaklık dereceleri altında güneşte uzun süre bekletiliyor. Bu geleneksel yöntem sayesinde halılar hem tamamen doğal yollarla dezenfekte ediliyor hem de zamanla solan özgün renk tonlarına yeniden kavuşuyor.
Kök Boya ile Doğal Renkler
Bünyesinde hiçbir sentetik madde bulundurmayan ve tamamen organik boyalarla ilmek ilmek dokunan bu nadide eserler, güneşlenme sürecinin ardından dünya pazarına sunulmak üzere ihracata hazır hale getiriliyor. Güneş altında adeta yeniden hayat bulan halılar, başta ABD ve Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın dört bir yanına gönderiliyor.
Koleksiyon değeri taşıyan ve geçmişi 50 ila 300 yıla kadar uzanan bazı çok özel antika halılar, dünyanın en seçkin koleksiyonerleri tarafından 5 bin dolara kadar alıcı bulabiliyor.
Sektorün Duayeni Konuştu
Sektörün deneyimli isimlerinden olan ve 1969 yılından bu yana halı ihracatı yapan iş insanı Halil Börekçi, geçmişteki başarılarını ve mesleğin bugünkü durumunu şu sözlerle aktarıyor:
"1989 yılında tam 130 bin metrekare halı ihraç ederek Türkiye genelinde üçüncü oldum. Ancak 2000 yılına geldiğimizde sektörün eski hareketliliğini kaybetmesi nedeniyle İstanbul'daki işlerimizi kapatıp Antalya'ya yerleşme kararı aldım. O günden bu yana bu köklü ata mesleğini yaşatabilmek için halı güneşleme operasyonunu yürütüyoruz."
Tarlalara serilen değerli halıların tamamının organik yünden oluştuğunu ifade eden Börekçi, kullanılan kimyasalsız üretim metodunun detaylarını şu sözlerle açıkladı:
"Halılarımızın içerisinde hiçbir kimyasal madde bulunmuyor ve tamamı kök boyalarla renklendiriliyor. Kök boya sürecinde 'endikatör' dediğimiz yardımcı doğal maddeler kullanılır. Bu aşamada sütleğen bitkisinin özü, ceviz kabuğu gibi tamamen doğadan elde edilen malzemelerden faydalanılır. Halıları çok uzun süre güneş altında bekletiyoruz. Gecelerin serinliği ve oluşan doğal nem, gündüzlerin yakıcı sıcaklığı sayesinde halılar fazla boya maddelerinden ve tüm zararlılardan tamamen arınıyor."
Yurt Dışında Rekor Fiyatlar
Anadolu'nun eskiyen halılarının yurt dışında inanılmaz bir rağbet gördüğünü belirten Halil Börekçi, sözlerini şöyle tamamladı:
"Biz bu halıları Türkiye'nin dört bir yanından, insanların evlerinde yıllarca kullandığı eski halılar arasından tek tek topluyoruz. Daha sonra üzerlerinde çeşitli restorasyon ve güneşleme işlemleri gerçekleştirerek yeniden hayat veriyor ve ihraç ediyoruz.
Türkiye'de 50 ila 100 dolar arasında çok düşük fiyatlara satılan bir halı, yurt dışına gittiğinde çok daha yüksek değerlere alıcı bulabiliyor. Koleksiyon değeri taşıyan çok özel parçalar ise 3 bin ila 5 bin dolara kadar alıcı bulabiliyor. Bu nedenle doğal kök boyalı, el dokuması halılar dünya genelinde büyük bir ilgi ve hayranlıkla karşılanıyor."
