Mekke Savunma Anlaşması küresel gündemde: 'Tarihi ittifak' değerlendirmesi

Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde attığı savunma adımı, uluslararası arenada dikkatleri üzerine çekti. Suudi Arabistan ve Pakistan ile imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülkeyi ortak güvenlik zemininde buluşturarak bölgesel dengelerde yeni bir sayfa açtı.

Dünya basını anlaşmayı nasıl gördü?

CNN, anlaşmayı İran ile savaş ihtimalinin güçlendiği bir dönemde Suudi Arabistan'ın İslam dünyasının en güçlü askeri güçlerine yönelmesi şeklinde okurlarına aktardı. Haberde, Riyad'ın artan güvenlik kaygıları karşısında Türkiye ve Pakistan'la stratejik bir ortaklığa imza attığı vurgulandı.

Associated Press (AP), anlaşmanın bölgesel güçler arasındaki iş birliğini derinleştirdiğine dikkat çekerken, Türkiye'nin savunma alanında son yıllarda giderek artan etkisine işaret etti. BBC ise üç ülkenin anlaşmadan farklı beklentiler taşıdığını ancak her birinin kendine özgü katkılar sunduğunu belirtti.

Bölgesel yorumlar

The New York Times, yetkililerin anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve kapısının diğer ülkelere de açık olduğunu söylediğini aktardı. Financial Times, üç müttefikin savaşlar ve istikrarsızlıkla mücadele için bölgesel güvenlik iş birliğini derinleştirmeyi amaçladığını yazdı. Wall Street Journal ise bölgedeki kaostan çıkış için üç ülkenin daha sıkı askeri bağlar kurduğunu kaydetti.

Middle East Eye, anlaşmanın dünyanın en kalabalık üç Müslüman ülkesini ilk kez tek bir güvenlik çatısı altında buluşturduğunu söyledi. Al Jazeera de artan gerilim ortamında bu tür güvenlik ortaklıklarının önemine dikkat çekti. Yunanistan'ın Kathimerini gazetesi ise anlaşmanın Atina'da hayal kırıklığı yarattığını ve ABD'nin bölgesel tehditleri kontrol etmekte zorlandığını ileri sürdü.

Anlaşmanın kapsamı

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, yük paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışına dayanan savunma odaklı bir iş birliği niteliği taşıyor. Üç devletten herhangi birine yönelik silahlı saldırının tamamına yönelik bir saldırı sayılacağı anlaşmada, savunma sanayisi ortaklığı ve askeri birlikte çalışabilirlik de ön plana çıkıyor.

İran'dan karışık mesajlar

Anlaşmaya İran'dan farklı tepkiler geldi. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, artık yalnızca kendilerine güvenme ve gerçek kardeşliği benimseme zamanının geldiğini söyledi. İran Ulusal Güvenlik Komitesi üyesi İbrahim Rezai ise anlaşmanın Suudi Arabistan'ın güvenliğini garanti etmeyeceği yorumunda bulundu.

Daha ılımlı bir tutum sergileyen Ali Ekber Velayeti ise bölgesel güvenliğin ancak bölge ülkeleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesiyle sağlanabileceğini belirtti. Velayeti, ABD ve İsrail'in yaşadığı hezimetin bölgedeki güvensizliğin asıl kaynağı olan yabancı güçlerin çekilmesi gerektiği inancını pekiştirdiğini ifade etti.