İsrail'in Batı Şeria'yı parçalayan 'E1' planı: 1234 konutluk ihale sessiz sedasız yayımlandı

İsrail hükümetinin, işgal altındaki Doğu Kudüs'te planlanan ve tartışmalara konu olan "E1" Yahudi yerleşim projesi kapsamındaki ilk ihaleyi sessiz sedasız bir şekilde yayımladığı ortaya çıktı. Söz konusu ihale, bin 234 konutluk inşaatı kapsarken, İsrail'in daha önce resmi makamlar aracılığıyla verdiği taahhütlerin çiğnenmesi dikkat çekti.

STK'lardan ortak açıklama

Ir Amim, Bimkom ve Peace Now (Şimdi Barış) isimli İsrailli sivil toplum kuruluşlarının yaptığı ortak açıklamada, İsrail hükümetinin Devlet Savcılığı kanalıyla sunduğu resmi taahhütten geri adım attığı bildirildi. Açıklamada, ihalenin hukuki sürecin Kudüs Bölge Mahkemesinde devam ettiği ve devletin henüz dilekçeye resmi yanıtını sunmadığı bir süreçte yayımlandığına vurgu yapıldı.

Bildiride, Devlet Savcılığının 19 Temmuz'da davacılara önümüzdeki 2-3 ay içinde "E1" ile ilgili herhangi bir ihalenin yayımlanmasının beklenmediğini ilettiği, ihale açılması kararı verilmesi halinde önceden haber verileceği sözünün verildiği hatırlatıldı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Ancak hükümet bugün hiçbir ön uyarı yapmaksızın ilk ihaleyi yayımladı. Davacılar durumu ancak ihalenin yayımlanmasını kutlayan resmi bir duyuru aracılığıyla öğrenebildi. Söz konusu ihale, E1 projesi kapsamında onaylanan 3 bin 401 konutun bin 234 konutunu kapsıyor. Sadece bu aşamanın dahi uygulanması, sahada geri dönülemez fiili durumlar yaratacak; uzun vadeli siyasi ve coğrafi sonuçlar doğuracaktır."

30 yıllık erteleme dönemi sona mı eriyor?

İsrailli sivil toplum kuruluşları, birbirini izleyen İsrail hükümetlerinin, işgal altındaki Batı Şeria'nın coğrafi bütütlüğünü böleceği, Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'nın geri kalanından izole edeceği ve iki devletli çözüm şansını ciddi şekilde baltalayacağı yönündeki uluslararası tepkiler nedeniyle bu projeyi 30 yılı aşkın süredir ertelediğini vurguladı.

Açıklamada, kısmi ihalenin yayımlanmasının ciddi soru işaretleri doğurduğu, bu adımın hukuki denetimi, medyanın ve kamuoyunun ilgisini sınırlandırarak projeyi sessizce hayata geçirme çabası olduğu değerlendirmesine yer verildi.

FKÖ'den sert tepki

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyeti ise İsrail'in bu adımıyla "E1 projesini ilhak haritalarından çıkarıp fiilen uygulamaya koyduğunu" bildirdi.

Yapılan açıklamada, ihalenin sıradan bir konut projesi ya da Maale Adumim Yahudi yerleşim biriminin yerel bir genişlemesi olarak görülemeyeceği, bunun Kudüs ile Ürdün Vadisi (El-Ağvar) arasındaki bölgeyi yeniden şekillendirmeyi amaçlayan jeopolitik bir projenin uygulama adımı olduğu kaydedildi.

E1 planının Kudüs ile Maale Adumim Yahudi yerleşim birimi arasında yaklaşık 12 bin dönümlük bir alana yayıldığı ve konut, sanayi, turizm ile altyapı ağlarından oluşan entegre bir sistemden meydana geldiği belirtildi.

Söz konusu adımın uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2334 sayılı kararının açık bir ihlali olduğu bir kez daha hatırlatılan açıklamada, ihalenin asıl amacının Kudüs'ü tecrit etmek, Filistinli ve Bedevi toplulukları kuşatmak ve Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki bağlantıyı koparmak olduğu vurgulandı.

E1 projesi nedir?

Tarihsel olarak Doğu Kudüs'ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı'nın Batı Şeria tarafında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye'nin yakınına inşa edilen "Maale Adumim" Yahudi yerleşim birimini, Batı Kudüs'e giden yola bağlamak üzere "E1 Projesi" başlatılmıştı. Proje kapsamında bölgede 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa etmek amacıyla 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilmişti.