Hürmüz Boğazı'nda kritik viraj: İran-Umman anlaşması haftasonuna kapıda

Ortadoğu'da tansiyonun düşürülmesi açısından kritik bir eşikte, İran ile Umman arasındaki Hürmüz Boğazı müzakereleri son aşamaya girdi. İranlı ve Ummanlı müzakerecilerin, boğazın gemi geçişine açılmasına ilişkin anlaşma taslağına son halini verdiği ve İran lideri Mücteba Hamaney'den onay beklediği bildirildi. Hafta sonuna kadar anlaşmanın kamuoyuna duyurulabileceği ifade ediliyor.

Yeniden açılma anlamına gelmiyor

Tahran yönetimi, Umman ile varılacak mutabakatın boğazın hemen yeniden açılacağı anlamına gelmediğini vurguladı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, bu süreçte ABD'den bir dizi güvence talep ettiklerini açıkladı. Talepler arasında İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının kaldırılması, yeniden devreye giren yaptırımların ele alınması ve Tahran'ın dondurulmuş varlıklarına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılması yer alıyor.

Yetkililer, söz konusu taslağın ABD ile İran arasındaki boğaz krizine geçici bir çözüm niteliği taşıdığını ve iki ülke arasındaki diplomatik kanalların açık kalmasını sağlayacağını belirtti. ABD'li üst düzey yetkililer görüşmelerin ilerlediğini doğrularken, olası anlaşmanın içeriğine dair herhangi bir ayrıntı paylaşılmadı.

Trump'tan 'anlaşma' mesajı, 'güç' sinyali

ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis'te yaptığı açıklamada İran'la bir anlaşmayı tercih ettiğini ancak diplomasinin başarısız olması durumunda güç kullanımının seçenekler arasında kalmaya devam edeceğini söyledi. Trump, "Savaş bence çok yakında bitecek. Daha fazla dayanabileceklerini sanmıyorum" ifadesini kullandı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise gerilimin çözümü için askeri, ekonomik ve diplomatik tüm araçların masada olduğunu belirterek, İranlıların "zor insanlar" olduğunu ve Tahran yönetiminin "karmaşık bir yapıya" sahip bulunduğunu söyledi. Ülke içinde savaşın sona ermesini isteyen kesimlerle çatışmaların sürmesinden yana olanların bir arada bulunduğuna dikkat çeken Vance, bu denganin müzakereleri zorlaştırdığını ima etti.

İran'ın 'en büyük kozu'

Wall Street Journal'ın analizine göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetini ABD ve İsrail'in gelecekteki askeri harekatlarını caydırmak için elindeki en güçlü koz olarak görüyor. Bu strateji, İran'ın müzakere masasındaki tutumunu da şekillendiriyor.

2028 planı: Trump'tan Vance'e destek sinyali

Öte yandan haberde yer alan bir başka gelişmeye göre ABD Başkanı Trump, yaklaşık iki hafta önce Oval Ofis'te bağışçılarla bir araya geldiği toplantıda, Başkan Yardımcısı JD Vance'in 2028 başkanlık seçimlerini kazanmasını istediğini söyledi. İsimlerinin gizli kalması koşuluyla bilgi veren iki kaynağa göre Trump, "Günün sonunda JD'yi seçmemiz gerekiyor" dedi. Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasındaki seçenekleri değerlendirmeye devam eden Trump, henüz kamuoyu önünde açık bir taraf belirlemiş değil. Danışmanları, kararın kesinleşmediğini ve Trump'ın bu rekabetin yarattığı siyasi hareketlilikten keyif aldığını ifade ediyor.