Filmin Ötesinde: Sovyet Subayının Brejnev'e Karşı Başlattığı Gerçek 'Kızıl Ekim' İsyanı

Sovyetler Birliği'nin kendi donanmasına karşı başlattığı takip, Hollywood filmlerine ilham veren gerçek bir isyanla sonuçlandı. 1987 yapımı Kızıl Ekim filmi, bir denizaltı kaptanının ABD'ye iltica etme hikâyesini konu alırken, filmin gerçek hayattaki ilham kaynağı çok daha farklı bir amaca hizmet ediyordu.

İSYANIN GERÇEK KİLİDESİ

Gerçek Kızıl Ekim olarak adlandırılabilecek olay, Donanma Subayı Valery Mihayloviç Sablin önderliğinde gelişti. Ancak Sablin'in hedefi ABD'ye sığınmak değil, tam tersine dönemin Sovyetler Birliği Genel Sekreteri Leonid Brejnev ve yönetimine karşı bayrak açmaktı. Sablin, Sovyet rejiminin kendisinin inandığı Marksist ilkelerden tehlikeli biçimde uzaklaştığına ikna olmuş ve Komünist devrimi yeniden başlatmayı amaçlıyordu. Sablin, 1917 devriminin yıldönümünün yarattığı heyecandan yararlanmayı planlıyordu.

GEMİNİN ELE GEÇİRİLMESİ

Sablin, planını 8 Kasım 1975'te hayata geçirdi. O dönemde Storozhevoy, Letonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti Riga'da demirliydi. Sablin'in amacı gemiyi ele geçirip Leningrad'a (günümüzde Saint Petersburg) giderek, 1917 devriminin sembollerinden biri olan ve müze olarak kullanılan Aurora kruvazörünü ele geçirmek ve Leningrad merkezli bir ayaklanma başlatmaktı.

Gemide 194 kişilik mürettebatın önemli bir kısmı karada bulunduğu için Sablin, yanına 20 yaşındaki Aleksandr Nikolayeviç Shein'i ve birkaç mürettebat üyesini alarak harekete geçti. Gemi komutanını kandırmayı başaran ikili, kısa süre içinde komutanı gemiye hapsetti ve diğer subayları toplantıya çağırdı. Toplantı sırasında Shein, elinde tabancayla kapıda bekliyor ve karşı çıkacakları etkisiz hale getirmeye hazırdı.

İLK TAHMİN: İLTİCA

Ele geçirilen fırkateyn, 8 Kasım'ın ilk saatlerinde Riga Körfezi'ne açıldı. Geminin limandan ayrıldığının fark edilmesinin ardından Sovyet Donanması alarma geçti. Ancak kutlamalar sırasında subayların yoğun alkol tüketmiş olması müdahale sürecini yavaşlattı. Diğer gemiler ancak 45 dakika sonra harekete geçebildi.

Sovyet yetkililer, ilk etapta Sablin'in Batı'ya iltica etmeye çalıştığını düşündü. Gerçek niyetin farklı olduğunu anlamaları uzun sürmedi. Sablin, Sovyet Donanması Başkomutanı'na şifreli telgraf göndererek taleplerini sıraladı: gemiye müdahale edilmemesi, radyo ve televizyon yayını izni, Sovyet sularında güvenli demirleme hakkı ve diğer istekler.

BREJNEV'DEN İMHA EMRİ

Donanma talepleri reddederek Sablin'den gemiyi limana geri getirmesini istedi. Bu sırada bilgiler Moskova'ya ulaştı ve sabahın erken saatlerinde uyandırılan Brejnev'e durum aktarıldı. Brejnev, Sovyet donanmasının en etkili silahlarından biri olan Storozhevoy'un ABD'nin eline geçmesinden endişe ederek geminin ne pahasına olursa olsun imha edilmesini emretti.