Avustralya'dan 50 yaş üstüne kritik mektup: 350 bin kişiye demans uyarısı

Avustralya, halk sağlığı alanında dikkat çekici bir adıma imza attı. Ülkede 1 Temmuz 2025 ile 30 Haziran 2026 tarihleri arasında 50 yaşına giren yaklaşık 350 bin kişiye, demans riskini azaltmaya yönelik önerilerin yer aldığı özel mektuplar gönderilecek.

MEKTUBUN İÇERİĞİ NET BİR ŞEKİLDE BELİRLENDİ

Demans uzmanlarının görüşleri doğrultusunda hazırlanan mektuplar, ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek sağlık risklerine karşı bugünden atılabilecek adımlara odaklanıyor. Alkol tüketiminin azaltılması, dengeli ve sağlıklı beslenme ile sigaranın bırakılması önerilerin başında geliyor.

Bunların yanı sıra kalp ve diyabet risklerinin düzenli olarak kontrol ettirilmesi, beyin sağlığının korunması ve zihnin aktif tutulması gibi yaşam tarzı değişiklikleri de mektupta sıralanıyor. Mektubu alan kişiler ayrıca ücretsiz kişisel demans risk değerlendirmesine de erişim sağlayabilecek.

NEDEN HEDEF 50 YAŞ?

Kampanyanın temelinde, demans riskine karşı önlem almak için ileri yaşları beklemenin gereksizliği yatıyor. Avustralya'da şu anda yaklaşık 460 bin kişi demansla yaşıyor. Yaşlanan nüfus nedeniyle bu sayının 2065 yılına kadar 1,1 milyona ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Ancak uzmanların altını çizdiği kritik bir nokta bulunuyor: Araştırmalar, demans vakalarının yaklaşık yarısının bilinen ve değiştirilebilir risk faktörlerine müdahale edilerek geciktirilebileceğini ya da tamamen önlenebileceğini ortaya koyuyor.

"BEYİN SAĞLIĞI İÇİN HAREKETE GEÇELİM"

2026 Yılının Kıdemli Avustralyalısı seçilen Profesör Henry Brodaty AO, ülkenin cilt kanseri, kalp krizi ve sigara kaynaklı ölümlerle mücadelede önemli başarılar elde ettiğini belirterek, şimdi demansın önlenmesine odaklanılması gerektiğini söyledi. Brodaty, bu çalışmaların bilişsel yeteneklerin korunmasına ve gerilemenin geciktirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Yaşlı Bakım Bakanı Sam Rae ise gönderilen mektupların 50 yaşına giren herkes için bir "konuşma başlatıcı" işlevi görmesini umut ettiklerini kaydetti.

ÖNLEM LİSTESİ SANILDIĞINDAN ÇOK DAHA GENİŞ

Uzmanlara göre beyin sağlığını korumak yalnızca sigarayı bırakmak ya da sağlıklı beslenmekle sınırlı değil. İşitme ve görme kaybının tedavi edilmesi, depresyonun ele alınması ve sosyal bağların güçlendirilmesi de değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer alıyor.

Dementia Australia Üst Yöneticisi Profesör Tanya Buchanan, beyin sağlığına dikkat etmek için "ne çok erken ne de çok geç" olduğunu vurgulayarak, tüm bu adımların demansla mücadelede fark yaratabileceğini söyledi.